Tocht, muffe lucht of geluid? Lees de oorzaken van comfortklachten in utiliteitsgebouwen en waar u op let bij een energiezuinige, betrouwbare LBK.
Comfortklachten in kantoren, scholen en andere utiliteitsgebouwen met een luchtbehandelingskast hebben vaak een technische oorzaak: tocht door een verkeerde inblaas, te weinig verse lucht, een slecht ingeregelde installatie, droge lucht of geluid. Die klachten zijn vaak op te lossen zonder een nieuwe kast. Staat vervanging wel op de planning, dan voorkomt een goed opgestelde set eisen dat dezelfde klachten terugkomen. In dit artikel leest u welke klachten veel voorkomen, hoe u de oorzaak vindt en waar technische managers op letten bij de keuze van een energiezuinige en betrouwbare luchtbehandelingskast.
Tocht
Medewerkers ervaren luchtsnelheden boven 0,15 m/s als tocht, in de zomer boven 0,25 m/s. Dat noemt het Arboportaal als richtlijn. Tocht ontstaat door een te hoge inblaassnelheid, een inblaastemperatuur die te ver onder de ruimtetemperatuur ligt, of roosters die niet passen bij de indeling van de ruimte.
Benauwde of muffe lucht
Een hoge CO2-concentratie is een teken van te weinig verse lucht. Volgens het RIVM wordt een binnenmilieu bij 800 tot 1.200 ppm CO2 meestal niet als muf ervaren. Het Programma van Eisen Frisse Scholen 2025 hanteert voor klaslokalen maximaal 1.200 ppm in klasse C, 950 ppm in klasse B en 800 ppm in klasse A. Oorzaken zijn een te laag ingesteld debiet, een klokprogramma dat niet past bij het gebruik of vervuilde filters.
Te warm of te koud
Temperatuurklachten ontstaan door een regeling die niet past bij de zones in het gebouw, door zonnewarmte die niet wordt afgevoerd of door een warmteterugwinning die in de zomer niet wordt omzeild.
Droge lucht
In de winter daalt de relatieve luchtvochtigheid in verwarmde gebouwen. Het Arboportaal noemt 30 tot 70% als behaaglijk. Een sorptiewiel of bevochtiging in de LBK kan droge lucht beperken.
Geluid
Geluid van ventilatoren of kanalen komt vaak door een te hoge luchtsnelheid in kanalen of roosters, ontbrekende dempers of trillingen.
Zijn de klachten ontstaan na een verbouwing of een hogere bezetting, dan is opnieuw inregelen vaak de eerste stap.
Energie-efficiëntie
Eurovent deelt gecertificeerde luchtbehandelingskasten in energieklassen A+ tot en met E in. De klasse hangt af van het ventilatorrendement, het rendement en de drukval van de warmteterugwinning en de luchtsnelheid in de kast. Volgens Eurovent voldoen kasten in de klassen D en E niet aan de Ecodesign-minimumeisen. Eurovent adviseert minimaal klasse B. Voor de Energie-investeringsaftrek 2026 geldt bij nieuwbouw onder meer een warmteterugwinning van minimaal 83% en een luchtsnelheid van maximaal 1,4 m/s, of klasse A+.
Kwaliteit van de omkasting
De norm EN 1886 beoordeelt de omkasting op luchtdichtheid (L1 tot L3), warmtedoorgang (T1 tot T5) en koudebruggen (TB1 tot TB5). Een lekke of slecht geïsoleerde kast kost energie en kan condens geven. Eurovent noemt als minimum onder meer klasse L2 voor de luchtdichtheid en TB3 voor koudebruggen.
Hygiëne en onderhoudbaarheid
Let op een lekbak onder afschot die corrosiebestendig en goed te reinigen is, inspectieluiken bij alle secties, ruimte om filters en de warmtewisselaar te vervangen en een filterbewaking. Sinds 2018 moet een nieuwe niet-residentiële ventilatie-unit met filter een signaal of alarm geven als de filterdrukval te hoog wordt.
Regelbaarheid
Een regeling op CO2, aanwezigheid of tijd per zone voorkomt zowel te weinig ventilatie als energieverspilling. Een koppeling met het gebouwbeheersysteem maakt storingen en afwijkingen zichtbaar. Het Arbobesluit vraagt een controlesysteem dat storingen signaleert, voor zover dat nodig is voor de gezondheid van de werknemers.
Geluid
Vraag naar de geluidsgegevens van de kast aan de inlaat- en uitblaaszijde en laat de dempers berekenen op de eisen van de ruimtes.
Betrouwbaarheid en service
Kies componenten die leverbaar en vervangbaar blijven, en spreek een onderhoudscontract en een reactietijd bij storingen af. Een installateur in de regio kan sneller ter plaatse zijn.
Leg vooraf vast welke kwaliteitsklasse u wilt halen. Het Programma van Eisen Gezonde Kantoren 2021 noemt voor kantoren een CO2-concentratie van maximaal 750 ppm boven de buitenlucht in klasse C, 450 ppm in klasse B en 300 ppm in klasse A. Dat komt overeen met ongeveer 25, 40 en 60 m³ verse lucht per uur per persoon. Klasse C komt ongeveer overeen met het wettelijke minimum voor nieuwbouw. Voor scholen wordt vaak het Programma van Eisen Frisse Scholen 2025 gehanteerd.
Waarom klagen medewerkers over tocht terwijl de installatie goed werkt?
Een installatie kan technisch werken en toch tocht geven, bijvoorbeeld door een te lage inblaastemperatuur of roosters die na een herindeling boven werkplekken zitten.
Wat is een goede CO2-waarde in een kantoor?
Onder de 1.200 ppm wordt de lucht meestal niet als muf ervaren. Voor een goed binnenklimaat streven veel organisaties naar lagere waarden, in lijn met klasse B of A van het Programma van Eisen Gezonde Kantoren.
Moet ik bij klachten direct een nieuwe kast kopen?
Nee. Begin met metingen en opnieuw inregelen. Vaak zijn de klachten op te lossen met aanpassingen aan de regeling, de luchtverdeling of de filters. Lees meer in ons artikel luchtbehandelingskast optimaliseren of renoveren.
Welke energieklasse moet een nieuwe LBK hebben?
Eurovent adviseert minimaal klasse B. Voor de EIA zijn klasse A+ bij nieuwbouw en klasse A bij bestaande gebouwen de alternatieve route naast de rendementseisen.
Klima Groep helpt kantoren, scholen, zorginstellingen en andere utiliteitsgebouwen bij comfortproblemen en brengt daarvoor het gebruik en de installatie in kaart. Wij verbeteren de luchtkwaliteit met energiezuinige systemen en integreren warmteterugwinning in uw installatie. Bij vervanging denken wij mee over techniek, ruimte en regelgeving en zorgen wij voor een kast die past bij uw gebouw en gebruik. Na oplevering verzorgen wij het onderhoud. Met een 24/7-servicecontract staan wij ook buiten kantoortijden voor u klaar.
Bekijk de pagina's utiliteit en luchtbehandelingskasten, of neem contact op via 0546 589 000.
