F-gassenverordening 2024/573: wat moet uw bedrijf weten?

Wat regelt de F-gassenverordening 2024/573? Lees welke plichten u heeft voor lekcontrole, logboek en certificering en wat er verandert bij onderhoud.

De F-gassenverordening (EU) 2024/573 is de Europese wet die regelt welke gefluoreerde koudemiddelen in airco's, warmtepompen en koelinstallaties mogen worden gebruikt, en welke plichten de eigenaar van zo'n installatie heeft. De verordening geldt sinds 11 maart 2024 en vervangt de oude verordening 517/2014. Heeft uw bedrijf een airco, warmtepomp of koelinstallatie, dan raakt deze wet ook u. In dit artikel leest u wat de verordening regelt, welke verplichtingen u als eigenaar heeft en wat er de komende jaren verandert.

Wat regelt de F-gassenverordening?

De verordening wil de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen terugdringen. Dat zijn onder meer HFK's zoals R32, R410A, R134a en R404A. Ze doet dat op vier manieren.

  • Een quotum: de hoeveelheid HFK's die in de EU op de markt mag komen, daalt stap voor stap tot nul in 2050.
  • Verboden op nieuwe apparaten: vanaf vaste data mogen nieuwe apparaten geen koudemiddel meer bevatten boven een bepaalde GWP-waarde, en sommige kleine apparaten op termijn helemaal geen F-gassen.
  • Beperkingen bij onderhoud: voor het bijvullen van koudemiddelen met een zeer hoge GWP gelden verboden.
  • Plichten voor de eigenaar en de monteur: lekcontrole, registratie en werken met gecertificeerde vakmensen.

GWP staat voor Global Warming Potential: hoe sterk een gas bijdraagt aan de opwarming van de aarde, vergeleken met CO2. R410A heeft een GWP van 2.088, R32 van 675 en R404A van 3.922.

Welke plichten heeft u als eigenaar van een installatie?

Lekcontrole
Een installatie met 5 ton CO2-equivalent of meer aan HFK's moet periodiek op lekkage worden gecontroleerd. Voor HFO's zoals R1234ze en R1234yf geldt een grens van 1 kg koudemiddel. Hoe vaak, hangt af van de hoeveelheid koudemiddel:

  • 5 tot 50 ton CO2-equivalent: minimaal elke 12 maanden, of elke 24 maanden met een lekdetectiesysteem;
  • 50 tot 500 ton CO2-equivalent: minimaal elke 6 maanden, of elke 12 maanden met een lekdetectiesysteem;
  • 500 ton CO2-equivalent of meer: minimaal elke 3 maanden, of elke 6 maanden met een lekdetectiesysteem. Een lekdetectiesysteem is vanaf deze hoeveelheid verplicht.

Hermetisch gesloten apparatuur die als zodanig is gelabeld, is vrijgesteld onder 10 ton CO2-equivalent aan HFK's of onder 2 kg HFO. Wordt een lek gerepareerd, dan controleert een gecertificeerd persoon de installatie opnieuw: op zijn vroegst na 24 uur bedrijfstijd en uiterlijk een maand na de reparatie.

Hoeveel ton CO2-equivalent is uw installatie?
Vermenigvuldig het aantal kilo koudemiddel met de GWP en deel door 1.000. Een installatie met 3 kg R410A bevat 3 × 2.088 / 1.000 = 6,3 ton CO2-equivalent en valt dus onder de lekcontrole. Met 3 kg R32 is het 2,0 ton, onder de grens van 5 ton.

Logboek
Van elke installatie die onder de lekcontrole valt, wordt een logboek bijgehouden. Daarin staan onder meer:

  • het type en de hoeveelheid koudemiddel, inclusief wat bij de installatie is gevuld;
  • bijvullingen met datum, en of daarbij gerecycled of geregenereerd koudemiddel is gebruikt;
  • teruggewonnen hoeveelheden;
  • het bedrijf en de monteur die het werk deden, met hun certificaatnummers;
  • de data en uitkomsten van lekcontroles en reparaties.

De exploitant bewaart het logboek minimaal vijf jaar. In de praktijk vullen de monteurs het logboek in, op papier of digitaal. Er komt een plicht om de logboekgegevens digitaal aan te leveren bij de overheid; die is nog niet in werking getreden.

Kenplaat
De installatie heeft een kenplaat met onder meer het type en de hoeveelheid koudemiddel.

Werken met gecertificeerde vakmensen
Installeren, onderhouden, repareren en lekcontroles mogen alleen worden uitgevoerd door gecertificeerde personen en bedrijven. Sinds 29 september 2025 geldt die plicht in Nederland ook voor werk aan installaties met koolwaterstoffen zoals propaan, met CO2 en met ammoniak. Er zijn nieuwe persoonscertificaten (A1, A2, B, C, D en E) die zeven jaar geldig zijn. Bestaande certificaten blijven bruikbaar, maar moeten uiterlijk 12 maart 2029 zijn bijgewerkt naar het nieuwe systeem. Installatiebedrijven hebben een bedrijfscertificaat volgens BRL 100. Versie 3.0 van die beoordelingsrichtlijn geldt sinds 31 augustus 2026 en omvat ook koolwaterstoffen, CO2 en ammoniak.

Wat verandert er voor onderhoud en bijvullen?

  • Sinds 1 januari 2025 mag een koelinstallatie niet meer worden onderhouden met nieuw koudemiddel met een GWP van 2.500 of hoger, zoals R404A en R507A. Geregenereerd of gerecycled koudemiddel mag tot 1 januari 2030.
  • Sinds 1 januari 2026 geldt hetzelfde voor airco's en warmtepompen. Geregenereerd of gerecycled koudemiddel mag daar tot 1 januari 2032.
  • Vanaf 1 januari 2032 mag een koelinstallatie, uitgezonderd chillers, niet meer worden onderhouden met nieuw koudemiddel met een GWP van 750 of hoger. Geregenereerd of gerecycled koudemiddel blijft dan toegestaan.

R410A en R32 liggen onder de 2.500. Airco's en warmtepompen met deze koudemiddelen mogen dus gewoon worden onderhouden en bijgevuld.

Wat verandert er voor nieuwe installaties?

Voor nieuwe apparaten gelden verboden per type en vermogen. Enkele voorbeelden:

  • sinds 1 januari 2025: geen nieuwe single split-systemen met minder dan 3 kg koudemiddel met een GWP van 750 of hoger;
  • vanaf 1 januari 2027: geen nieuwe chillers boven 12 kW met een GWP van 750 of hoger, en geen nieuwe monoblock-apparaten tot en met 50 kW met een GWP van 150 of hoger;
  • vanaf 1 januari 2029: geen nieuwe split-systemen boven 12 kW met een GWP van 750 of hoger;
  • vanaf 1 januari 2035: geen F-gassen meer in nieuwe split-systemen tot en met 12 kW.

Bij veel van deze verboden geldt een uitzondering als veiligheidseisen op de locatie een koudemiddel met een lagere GWP niet toelaten. Een volledig overzicht per koudemiddel staat in ons artikel welke koudemiddelen worden verboden.

Moet ik mijn installatie vervangen?

Nee. Bestaande installaties mogen blijven draaien. Reparatie met reserveonderdelen blijft toegestaan, zolang het vermogen en de hoeveelheid koudemiddel niet toenemen en er geen koudemiddel met een hogere GWP wordt gebruikt. Wel is het verstandig om bij een installatie met R404A of R507A nu een vervangingsplan te maken, omdat bijvullen vanaf 2030 niet meer kan.

Bij vervanging zijn natuurlijke koudemiddelen zoals propaan (R290), CO2 (R744) en ammoniak (R717) een optie. Bij vervanging van een airco is een watervoerend aircosysteem een andere route. Het koudemiddel blijft dan in de buitenunit en de verdeelbox en door de werkruimtes stroomt alleen water. Ook dit systeem valt onder de F-gassenregels.

Veelgestelde vragen over de F-gassenverordening

Wie is verantwoordelijk voor de lekcontrole en het logboek?
De exploitant: het bedrijf dat feitelijk zeggenschap heeft over de technische werking van de installatie. In Nederland is de eigenaar daarnaast verantwoordelijk als het technisch beheer via een contract is uitbesteed aan een servicebedrijf. De controle zelf voert een gecertificeerd bedrijf uit, vaak als onderdeel van een onderhoudscontract.

Valt mijn kleine airco onder de lekcontrole?
Dat hangt af van de hoeveelheid en het type koudemiddel. Reken het om naar ton CO2-equivalent met de formule hierboven. Vanaf 5 ton is lekcontrole verplicht, behalve bij gelabelde hermetisch gesloten apparatuur onder de 10 ton. Bij HFO's geldt de grens van 1 kg.

Is R32 verboden?
Nee. R32 mag in bestaande installaties worden gebruikt en bijgevuld. Voor een deel van de nieuwe apparaten gaat wel een grens van 150 gelden. Lees meer in ons artikel welke koudemiddelen worden verboden.

Mag ik gerecycled koudemiddel gebruiken?
Ja, met beperkingen. Voor koudemiddelen met een GWP van 2.500 of hoger mag geregenereerd of gerecycled koudemiddel nog tot 2030 (koelinstallaties) of 2032 (airco's en warmtepompen). Gerecycled koudemiddel mag alleen worden ingezet door het bedrijf dat het heeft teruggewonnen, of voor het bedrijf waarvoor het is teruggewonnen.

Wat doet Klima Groep hierin?

Onze gecertificeerde monteurs verzorgen controles, preventief onderhoud en keuringen van installaties met F-gassen en natuurlijke koudemiddelen. Bij nieuwe projecten adviseren wij over toekomstbestendige alternatieven, zoals watervoerende aircosystemen.

Lees meer over wat er in een onderhoudscontract thuishoort in ons artikel onderhoudscontract airco en klimaatinstallatie, bekijk de pagina service en onderhoud of neem contact op via 0546 589 000.